Jak zdobyć akt urodzenia z Polski mieszkając w Chicago?

Chicago jest domem dla jednej z największych polskich społeczności poza Polską, a mimo to wiele osób nie wie, że odpis polskiego aktu urodzenia — własnego lub przodka — można uzyskać bez wychodzenia z domu, bez wyjazdu do Polski i bez wizyty w konsulacie.

Trzy sposoby złożenia wniosku

1. Online, przez ePUAP — jeśli masz Profil Zaufany, e-dowód lub dostęp do polskiej bankowości elektronicznej umożliwiającej potwierdzenie tożsamości, możesz złożyć wniosek elektronicznie z dowolnego miejsca na świecie, w tym z Chicago.
2. Osobiście w dowolnym Urzędzie Stanu Cywilnego — przy okazji wizyty w Polsce, w dowolnym USC, niekoniecznie tym, który sporządził akt.
3. Pocztą tradycyjną — najwolniejsza, ale wciąż dostępna opcja dla osób bez Profilu Zaufanego.

Kto może złożyć wniosek

Prawo do uzyskania odpisu aktu urodzenia mają: osoba, której akt dotyczy, jej małżonek, wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), rodzeństwo, przedstawiciel ustawowy oraz osoba wykazująca interes prawny. W praktyce oznacza to, że wnuk mieszkający w Chicago może bez problemu wystąpić o akt urodzenia swojego dziadka urodzonego w Polsce.

Trzy rodzaje odpisów

• Skrócony — zawiera podstawowe, aktualne dane; najczęściej wystarcza do większości spraw.
• Zupełny — dokładna kopia oryginalnego aktu wraz z późniejszymi wzmiankami (np. o zmianie nazwiska, zawarciu małżeństwa); potrzebny m.in. w sprawach o ustalenie ojcostwa czy przy niektórych postępowaniach o potwierdzenie obywatelstwa.
• Wielojęzyczny skrócony — przeznaczony do użytku za granicą; w wielu krajach europejskich nie wymaga dodatkowego tłumaczenia.

Ile to kosztuje i ile trwa

Odpis skrócony kosztuje 22 zł, a zupełny 33 zł (odpis elektroniczny dla siebie lub najbliższej rodziny bywa bezpłatny). Jeśli akt znajduje się już w Centralnym Rejestrze Stanu Cywilnego — co dotyczy większości aktów sporządzonych po 1950 roku oraz sukcesywnie digitalizowanych starszych dokumentów — odpis można otrzymać niemal od ręki. W przypadku bardzo starych, jeszcze niezdigitalizowanych aktów, urząd musi sprowadzić dokument z archiwum papierowego, co może wydłużyć oczekiwanie do około 10 dni roboczych.

A co ze starymi aktami sprzed 1945 roku?

Jeśli akt urodzenia dotyczy osoby urodzonej przed II wojną światową, może nie znajdować się już w bieżącym USC, tylko w Archiwum Państwowym właściwym dla danego regionu. To osobna procedura — opisujemy ją szerzej w artykule o poszukiwaniu dokumentów przodków w polskich archiwach.

Podsumowanie

Mieszkając w Chicago, nie trzeba lecieć do Polski ani prosić rodziny o pomoc na miejscu — odpis aktu urodzenia (własnego lub bliskiego krewnego) można zamówić online przez ePUAP lub listownie, prosto z domu. Kluczowe jest wcześniejsze ustalenie, czy dany akt znajduje się już w scyfryzowanym rejestrze, czy trzeba będzie sięgnąć do archiwum.