Czy można wyrobić polski paszport bez wyjazdu do Polski?

Tak — i to jest dobra wiadomość dla większości Polonii w USA. Polski paszport można wyrobić w całości przez konsulat, bez konieczności wsiadania w samolot do Polski. Warto jednak znać kilka zasad, które różnią się od tego, jak wygląda ta procedura w kraju.

Gdzie złożyć wniosek

W Stanach Zjednoczonych funkcjonują cztery placówki uprawnione do przyjmowania wniosków paszportowych: Konsulaty Generalne RP w Nowym Jorku, Chicago, Los Angeles i Houston oraz Ambasada RP w Waszyngtonie. Wniosek składa się w placówce właściwej dla miejsca zamieszkania — i to właśnie tam trzeba będzie później odebrać gotowy dokument, ponieważ paszportu nie da się odebrać w innym urzędzie niż ten, w którym złożono wniosek.

Wizyta jest obowiązkowa — ale tylko jedna

Choć całą procedurę można przejść bez wyjazdu do Polski, nie da się jej załatwić w pełni zdalnie ani listownie. Wniosek paszportowy trzeba złożyć osobiście, po wcześniejszym umówieniu wizyty przez system e-konsulat.gov.pl. Wypełnia go elektronicznie pracownik konsularny na miejscu, a wnioskodawca jedynie zatwierdza dane podpisem elektronicznym.

Co trzeba przygotować

• kolorowe zdjęcie biometryczne spełniające wymogi paszportowe,
• dotychczasowy paszport (przy odnowieniu) lub polski akt urodzenia (jeśli wnioskodawca nie ma jeszcze numeru PESEL),
• akt małżeństwa, jeśli dotyczy zmiany nazwiska,
• opłatę konsularną, uiszczaną na miejscu.

Ile trzeba czekać

Paszporty są drukowane w Polsce, a następnie wysyłane do konsulatu w USA, dlatego czas oczekiwania od złożenia kompletnych dokumentów wynosi zazwyczaj do 2 miesięcy. Warto uwzględnić ten czas z zapasem, jeśli planowana jest podróż — konsulat nie gwarantuje wydania dokumentu na konkretną datę.

Odbiór dokumentu

Co do zasady paszport trzeba odebrać osobiście, w tej samej placówce, w której złożono wniosek — zabierając ze sobą poprzedni paszport, który zostanie anulowany (z zachowaniem stron z ważnymi wizami). W szczególnie uzasadnionych przypadkach, np. przy znacznej odległości od konsulatu, konsul może zwolnić z obowiązku osobistego odbioru.

A co, jeśli nie masz jeszcze numeru PESEL?

Brak numeru PESEL nie jest przeszkodą — wystarczy dostarczyć polski akt urodzenia (i akt małżeństwa, jeśli dotyczy). Numer PESEL zostanie nadany automatycznie w toku procedury paszportowej, jako jej efekt uboczny, bez konieczności składania osobnego wniosku.

Podsumowanie

Wyrobienie polskiego paszportu w USA jest w pełni możliwe bez wyjazdu do Polski — wymaga jednej osobistej wizyty w konsulacie i odrobiny cierpliwości związanej z czasem druku dokumentu w kraju. Cała reszta formalności odbywa się na miejscu, w Stanach Zjednoczonych.