Jak długo trwa potwierdzenie obywatelstwa w 2026 roku?

Jedno z pierwszych pytań, jakie zadaje każda osoba planująca złożenie wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, brzmi: ile to potrwa. Odpowiedź ustawowa jest jasna, ale rzeczywistość bywa bardziej złożona.

Ustawowy termin: 6 miesięcy

Zgodnie z art. 3a ustawy o obywatelstwie polskim, sprawa o potwierdzenie posiadania (lub utraty) obywatelstwa polskiego powinna zostać załatwiona w ciągu 6 miesięcy od dnia wpływu kompletnego wniosku do właściwego wojewody. To podstawowy punkt odniesienia, na którym można się opierać, planując dalsze kroki — np. wniosek o paszport.

Co wydłuża postępowanie

W praktyce 6-miesięczny termin bywa przekraczany, i to legalnie. Do biegu terminu nie wlicza się m.in.:

• czasu oczekiwania na dokumenty i informacje z innych urzędów, archiwów czy placówek konsularnych (a w sprawach dotyczących przodków sprzed dziesięcioleci to właśnie te zapytania trwają najdłużej),
• okresów zawieszenia postępowania,
• opóźnień powstałych z winy wnioskodawcy — np. gdy trzeba uzupełnić braki formalne we wniosku.

Jeśli sprawa nie zostanie zakończona w terminie, wojewoda ma obowiązek poinformować stronę o przyczynach zwłoki i wskazać nowy, przewidywany termin załatwienia sprawy.

Co realnie wpływa na czas oczekiwania w 2026 roku

• Kompletność wniosku od samego początku. Braki formalne to najczęstsza przyczyna wydłużenia sprawy — każde wezwanie do uzupełnienia to kolejne tygodnie.
• Liczba pokoleń w łańcuchu dowodowym. Sprawy dotyczące dziadków czy pradziadków wymagają więcej zapytań archiwalnych niż sprawy dotyczące rodziców.
• Kraj pochodzenia dokumentów historycznych. Zapytania do archiwów w Polsce, ale też czasem w krajach byłych zaborów, mogą wydłużać sprawę o dodatkowe miesiące.
• Obciążenie danego urzędu wojewódzkiego. Czas realnego rozpatrzenia różni się między województwami w zależności od liczby wpływających wniosków.

Co po wydaniu decyzji?

Po uzyskaniu pozytywnej decyzji wojewody można od razu składać wniosek o polski paszport w najbliższym konsulacie — nie trzeba czekać na nic dodatkowego. Jeśli decyzja jest negatywna, przysługuje odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w terminie 14 dni od doręczenia.

Praktyczna rada

Najskuteczniejszym sposobem na skrócenie realnego czasu oczekiwania jest złożenie od razu kompletnego, dobrze udokumentowanego wniosku — najlepiej po wcześniejszym zebraniu wszystkich aktów stanu cywilnego i dokumentów imigracyjnych przodków. Sprawy, w których urząd musi samodzielnie prowadzić poszukiwania archiwalne, trwają zauważalnie dłużej niż te, w których wnioskodawca dostarcza pełną dokumentację od razu.